"Službeni list RCG", br. 6/2002
Na osnovu člana 88 tačke 2 Ustava Republike Crne Gore donosim
U K A Z
O PROGLAŠENJU ZAKONA O PRIVREDNIM DRUŠTVIMA
Proglašava se Zakon o privrednim društvima, koji je donijela Skupština Republike Crne Gore na sjednici prvog vanrednog zasijedanja u 2002. godini, dana 29. januara 2002. godine.
Broj: 01- 265/2
Podgorica, 31. januar 2002. godine
Predsjednik
Republike Crne Gore
Milo Đukanović, s.r.
Z A K O N
O PRIVREDNIM DRUŠTVIMA
DIO I - OSNOVNE ODREDBE
Primjena zakona
Član 1
(1) Ovim zakonom se uređuju oblici obavljanja privrednih djelatnosti i njihova registracija.
(2) Privrednu djelatnost obavljaju privredna društva i preduzetnici.
(3) Oblici obavljanja privrednih djelatnosti, koji se registruju u skladu sa ovim zakonom, dužni su prije otpočinjanja obavljanja djelatnosti pribaviti potrebna odobrenja za rad, u skladu sa posebnim propisima. Dobijanje odobrenja za obavljanje djelatnosti nije uslov za registraciju u skladu sa ovim zakonom.
Oblici obavljanja privrednih djelatnosti
Član 2
(1) Oblici obavljanja privrednih djelatnosti su privredna društva i drugi oblici određeni ovim zakonom:
1) preduzetnik;
2) ortačko društvo (ortakluk) - "OD";
3) komanditno društvo - "KD";
4) akcionarsko društvo - "AD";
5) društvo sa ograničenom odgovornošću -"DOO";
6) djelovi stranih društava.
(2) Ako jedno ili više fizičkih lica ili pravno lice otpočne ili obavlja privrednu djelatnost, a ne registruje se ili ne produži registraciju u skladu sa odredbama ovog zakona, smatra se preduzetnikom ili ortaklukom u odnosu prema trećim licima.
(3) Svako lice koje zaključi ugovor u ime lica za koje zna da nije registrovano, odgovorno je za izvršenje obaveza iz tog ugovora i za štetu koja je iz toga nastala.
Svojstvo pravnog lica
Član 3
(1) Akcionarsko društvo i društvo sa ograničenom odgovornošću stiču svojstvo pravnog lica danom registracije.
(2) Djelovi akcionarskog društva i društva sa ograničenom odgovornošću nemaju svojstvo pravnog lica. Zavisno društvo nije dio ovih društava.
Zloupotreba svojstva pravnog lica
Član 4
(1) Kada postoji zloupotreba ograničene odgovornosti ili teža povreda odredaba o akcionarskom društvu, društvu sa ograničenom odgovornošću ili komanditnom društvu, sud može utvrditi neograničenu odgovornost jednog ili više vlasnika u slučaju akcionarskog društva ili društva sa ograničenom odgovornošću, kao i komanditora u slučaju komanditnog društva.
(2) U slučaju akcionarskog društva ili društva sa ograničenom odgovornošću, teže povrede odredaba, u smislu stava 1 ovog člana, odnose se na miješanje imovina, odnosno sredstava vlasnika i društva; lažnu ili prevarnu registraciju; propuštanje vođenja propisane evidencije; propuštanje produžavanja registracije i dostavljanja podataka Centralnom registru Privrednog suda (u daljem tekstu: CRPS-a), kao i na neadekvatnu kapitalizaciju ili osiguranje, koji ne odgovaraju stepenu rizika u vezi sa djelatnošću određenog društva.
(3) U slučaju komanditnog društva, pored slučajeva utvrđenih u stavu 2 ovog člana, težim povredama propisa o ograničenoj odgovornosti smatraće se neposredno učestvovanje komanditora u upravljanju ili rukovođenju komanditnim društvom, kao i isticanje imena komanditora u nazivu društva.
DIO II - PREDUZETNIK
Pojam i registracija
Član 5
(1) Preduzetnik je fizičko lice koje se bavi privrednom djelatnošću radi sticanja profita, a tu djelatnost ne obavlja za račun drugoga.
(2) Lice koje obavlja djelatnost nezavisne profesije uređene posebnim propisima smatra se preduzetnikom u smislu ovog zakona, ako je tim propisima tako uređeno.
(3) Preduzetnik je odgovoran za sve obaveze u vezi sa privrednom djelatnošću koju obavlja cjelokupnom svojom imovinom.
(4) Ako preduzetnik ne obavlja djelatnost pod svojim, već pod drugim imenom ili nazivom, dužan je da to ime ili naziv registruje u skladu sa odredbama ovog zakona. U slučaju promjene imena, preduzetnik je dužan da, u roku od 30 dana od dana nastanka promjene, prijavi izmjenu CRPS-a.
(5) Preduzetnik se registruje za potrebe statistike u CRPS-a dostavljanjem registracione izjave, u skladu sa odredbama ovog zakona. Preduzetniku se izdaje potvrda o registraciji. Ova potvrda ne predstavlja odobrenje o ispunjavanju uslova za obavljanje djelatnosti.
DIO III - ORTAČKO DRUŠTVO (ORTAKLUK)
Pojam i osnivanje
Član 6
(1) Ortakluk je odnos između lica koja obavljaju djelatnost u cilju sticanja profita. Sva društva čiji članovi nemaju ograničenu odgovornost su ortakluci.
(2) Ortakluk nastaje po sili zakona, na osnovu činjenica i radnji pojedinaca.
(3) Lica koja su stupila u ortački odnos zovu se ortaci i kolektivno se nazivaju: firma.
(4) Ortak može biti fizičko ili pravno lice.
(5) Ortak ima neograničenu solidarnu odgovornost.
(6) Ortakluk se registruje za potrebe statistike u CRPS-a podnošenjem registracione prijave, ali postojanje ortakluka nije uslovljeno njegovom registracijom. Registraciona prijava sadrži naziv ortakluka, imena ortaka, njihove adrese i matične brojeve (JMBG). Ugovor o ortakluku, ukoliko je sačinjen, ortaci mogu dostaviti CRPS-a.
Međusobni odnosi ortaka
Član 7
(1) Sva imovina koja je unijeta u ortakluk prije osnivanja, odnosno koja je stečena putem kupovine ili na drugi način, za račun firme ili za potrebe poslovanja ortakluka, naziva se "imovina ortakluka" i mora se držati i koristiti od strane ortaka isključivo za te svrhe, u skladu sa sporazumom o ortakluku.
(2) Imovina kupljena novcem koji pripada firmi smatra se kupljenom za račun firme, ukoliko se ortaci nijesu drukčije sporazumjeli.
(3) Ortak se ne može isključiti iz firme većinom glasova ostalih ortaka, ukoliko to nije utvrđeno sporazumom.
(4) Kada ortakluk zaključen na određeno vrijeme nastavi da obavlja djelatnost nakon isteka tog vremena, prava i obaveze ortaka ostaju ista kao što su bila prije isteka tog vremena.
(5) Nastavak poslovanja ortaka ili onih lica koji su u određenom vremenskom periodu djelovali sa njima u svojstvu ortaka, ukoliko nije izvršeno svođenje računa ili likvidacija, smatra se nastavkom ortakluka.
(6) Ortaci su obavezni da daju punu informaciju o svim pitanjima koja utiču na ortakluk bilo kojem ortaku ili njegovom pravnom zastupniku.
(7) Ortak mora prenijeti firmi svaku korist koju je stekao bez saglasnosti ostalih ortaka iz bilo kojeg posla vezanog za ortakluk, kao što je korišćenje imovine ortakluka, naziva ortakluka, stvorenih poslovnih veza i slično.
(8) Ako je ortakluk prestao smrću jednog od ortaka, a poslovanje ortakluka je nastavljeno, bilo od strane nekog od preostalih ortaka ili od strane nasljednika umrlog ortaka, primjenjuju se odredbe ovog člana.
(9) Ukoliko ortak, bez odobrenja ostalih ortaka, obavlja djelatnosti koje su iste kao i djelatnosti firme i na taj način konkuriše firmi, dužan je da preda firmi ukupan profit koji je ostvario obavljajući tu djelatnost.
Odnosi ortaka prema trećim licima
Član 8
(1) Svaki ortak je neograničeno solidarno odgovoran za obaveze firme i obaveze koje su stvorili ortaci za vrijeme dok je bio ortak.
(2) Svaki ortak je zastupnik firme i članova ortačkog društva u cilju obavljanja poslova ortakluka. Radnje koje ortak vrši na uobičajeni način i na način na koji ih vrši firma, obavezuju ortake i firmu, osim ako je ortak izvršio radnju na koju nije ovlašćen, a lice sa kojim je zaključio ugovor je znalo ili je moglo znati za nedostatak ovlašćenja.
(3) Pravni posao ili radnja vezana za poslovanje firme, preduzeta u ime firme ili na drugi način s namjerom da se stvori obaveza za firmu od strane ortaka ili lica koje je na to ovlašćeno, obavezuju firmu i sve ortake.
(4) Ortaci mogu posebno ovlastiti ortaka da zaključi ugovor o zalozi. Kada jedan od ortaka da zalogu za kredit firmi u svrhu koja očigledno nije povezana sa redovnim poslovima firme, obavezuje ortaka, a ne firmu.
(5) Ukoliko su ortaci sporazumom ograničili ovlašćenje jednog ili više njih da zaključe pravni posao koji obavezuje firmu, nijedna radnja tog ortaka suprotna ovom sporazumu ne obavezuje firmu i ako je nastala iz ugovora zaključenog sa licem koje je znalo ili moglo znati za tu činjenicu.
(6) Ukoliko ortak štetnom radnjom ili propuštanjem preduzmanja određene radnje, prilikom redovnog poslovanja firme ili sa ovlašćenjem firme, prouzrokuje štetu trećem licu, obavezu plaćanja kazne ili naknadu štete snosi firma isto kao i ortak koji je prouzrokovao štetu.
(7) Kada jedan ortak u okviru redovnih ovlašćenja primi novac ili imovinu trećeg lica za što nije ovlašćen i zloupotrijebi je, firma je dužna da nadoknadi nastalu štetu.
(8) Kada firma u vezi sa svojim poslovanjem primi novac ili imovinu trećeg lica i tako primljeni novac ili imovinu zloupotrijebi jedan ili više ortaka dok se nalaze kod firme, firma odgovara za nadoknadu nastale štete.
(9) Lice koje je stupilo u ortakluk nije odgovorno za postojeće obaveze ortakluka i za radnje izvršene prije nego što je postao ortak.
(10) Ortaku koji napusti firmu ne prestaje odgovornost za obaveze ortakluka koje su nastale prije njegovog napuštanja firme.
(11) Ortak koji napušta firmu može se osloboditi svih postojećih obaveza, na osnovu sporazuma zaključenog između njega i članova firme i povjerioca. Sporazum može biti izričit ili kao prećutan zasnovan na dosadašnjem poslovanju između povjerilaca i firme.
Prestanak ortakluka
Član 9
(1) Osim na način utvrđen sporazumom među ortacima, ortakluk prestaje i:
1) kada je zaključen na određeno vrijeme, istekom vremena na koji je zaključen;
2) kada je zaključen radi obavljanja određenog posla, nakon što je taj posao obavljen;
3) kada je zaključen na neodređeno vrijeme, davanjem obavještenja od strane ortaka drugim ortacima o njegovoj namjeri da prestane ortakluk, u kom slučaju ortakluk prestaje na dan utvrđen u obavještenju ili, ako taj datum nije utvrđen, od dana dostavljanja obavještenja.
(2) Ortakluk prestaje smrću ili stečajem bilo kojeg ortaka, ukoliko nije drukčije ugovoreno među ortacima,
(3) Ortakluk može prestati odlukom ostalih ortaka, ako se udio jednog ortaka u ukupnoj imovini ortakluka pojavljuje kao predmet pravnog postupka za plaćanje njegovog odvojenog duga.
(4) Ortakluk prestaje nastupanjem nekog događaja koji čini nezakonitim nastavljanje poslovanja firme ili onemogućava da njegovi članovi nastave obavljanje djelatnosti u ortakluku.
(5) Privredni sud može odlučiti da ortakluk prestaje na osnovu predloga bilo kog ortaka.
DIO IV - KOMANDITNO DRUŠTVO
Pojam i osnivanje
Član 10
(1) Komanditno društvo je društvo jednog ili više lica koja se zovu komplementari i jednog ili više lica koja se zovu komanditori i kolektivno se nazivaju: firma. Komplementari su neograničeno solidarno odgovorni za sve obaveze društva. Komanditori odgovaraju za obaveze društva do visine svojih uloga. Ulozi komanditora mogu biti u novcu ili u stvarima i pravima koja se procjenjuju.
(2) Tokom trajanja društva komanditor ne može, posredno ili neposredno, povlačiti ili primati natrag bilo koji dio svog uloga, u protivnom odgovoran je za obaveze firme do visine uloga koji je povukao ili primio natrag.
(3) Komplementar i komanditor može biti fizičko ili pravno lice.
Međusobni odnosi članova društva
Član 11
(1) Odluke o redovnom poslovanju komanditnog društva donose se većinom glasova komplementara.
(2) Komanditor ne učestvuje u upravljanju poslovanjem društva i nije ovlašćen da zaključuje ugovore koji obavezuju društvo.
(3) Ukoliko komanditor učestvuje u upravljanju poslovanjem društva, on je odgovoran kao da je komplementar za obaveze firme koje su nastale u periodu u kojem je učestvovao u upravljanju poslovanjem društva.
(4) Komanditor može, u bilo koje vrijeme, sam ili preko predstavnika, ispitati knjigovodstvo društva i utvrditi stanje i mogućnosti razvoja poslovanja društva i ova pitanja razmatrati sa ostalim članovima društva.
(5) Komanditor može, uz saglasnost komplementara, prenijeti svoj udio u društvu, a sticalac udjela postaje član društva sa svim pravima komanditora.
(6) Za sticanje svojstva člana društva nije potrebna saglasnost komanditora.
Početna registracija društva
Član 12
Registracija komanditnog društva vrši se dostavljanjem izjave ili ugovora potpisanog od strane svih članova društva CRPS-a, koji sadrži slijedeće podatke:
1) naziv društva i oznaku da je društvo osnovano kao komanditno;
2) sjedište društva;
3) rok na koji se društvo osniva i datum početka obavljanja djelatnosti;
4) ime, prezime i matični broj, odnosno naziv svakog člana društva;
5) ime svakog lica koje ima svojstvo komanditora;
6) ulog komanditora i da li je ulog u novčanom ili nenovčanom obliku.
Registracija promjena
Član 13
Komanditno društvo je dužno da, u roku od sedam dana od dana promjene, dostavi CRPS-a potpisanu izjavu kojom se konstatuju promjene u svim slučajevima kada se u društvu promijeni:
1) naziv društva;
2) sjedište društva;
3) vrijeme trajanja društva;
4) član društva ili podaci o članovima društva;
5) visina uloga komanditora;
6) vrsta odgovornosti članova društva.
Dostavljanje i objavljivanje podataka
Član 14
(1) Ukoliko komplementar postane komanditor u društvu, obavještenje o tome objavljuje u "Službenom listu RCG", a svojstvo komanditora stiče danom objavljivanja tog obavještenja.
(2) Ukoliko se udio komanditora prenese na treće lice, obavještenje o tome dostavlja se "Službenom listu RCG" na objavljivanje, a prava po osnovu tog udjela stiču se danom objavljivanja tog obavještenja.
(3) Svako lice može vršiti uvid u podatke o komanditnom društvu dostavljene CRPS-a, u skladu sa ovim zakonom.
Prestanak društva
Član 15
(1) Komanditno društvo ne prestaje smrću ili stečajem komanditora. Poslovna nesposobnost komanditora ne predstavlja osnov za utvrđivanje prestanka društva od strane suda, osim ako se udio tog komanditora ne može tačno utvrditi ili unovčiti.
(2) Komanditor nema pravo da likvidira društvo dostavljanjem obavještenja o toj namjeri ostalim članovima društva.
(3) Ostali članovi društva nemaju pravo da likvidiraju društvo zbog činjenice da je udio nekog komanditora postao predmet pravnog postupka vezanog za njegov posebni dug.
(4) Na likvidaciju društva primjenjuju se odredbe ovog zakona i, u tom slučaju, komplementari imaju prava i obaveze koja su ovim zakonom utvrđena za članove odbora direktora. U slučaju spora između komplementara u vezi sa prestankom društva, odluku donosi Privredni sud.
(5) Ukoliko Privredni sud ne odluči drukčije, u slučaju prestanka komanditnog društva, poslovanje društva okončavaju komplementari.
Primjena zakona na društvo
Član 16
(1) Ukoliko se komanditno društvo ne registruje kao takvo u skladu sa odredbama ovog zakona, smatraće se da se radi o ortačkom društvu. U tom slučaju, smatra se da je svaki komanditor postao komplementar.
(2) Ukoliko nije drukčije utvrđeno posebnim odredbama ovog zakona, na komanditno društvo se primjenjuju odredbe koje se odnose na ortačko društvo.
DIO V - AKCIONARSKO DRUŠTVO
GLAVA 1 - OPŠTE ODREDBE
Pojam i osnovne karakteristike
Član 17
(1) Akcionarsko društvo je društvo fizičkih ili pravnih lica koje se osniva u cilju obavljanja privredne djelatnosti, a čiji je kapital podijeljen na akcije.
(2) Akcionarsko društvo je pravno lice koje je svojom imovinom i obavezama potpuno odvojeno od akcionara.
(3) Akcionarsko društvo odgovara za svoje obaveze cjelokupnom svojom imovinom.
(4) Akcionari nijesu svojom imovinom odgovorni za obaveze društva.
(5) Akcionarsko društvo se može osnovati na određeno ili neodređeno vrijeme. Akcionarsko društvo prestaje da postoji u skladu sa odredbama ovog zakona.
(6) Sjedište akcionarskog društva je mjesto u kome društvo obavlja privrednu djelatnost. U slučaju da se privredna djelatnost obavlja u više mjesta, sjedištem se smatra sjedište uprave.
(7) Minimalni osnovni kapital akcionarskog društva je 25.000 Eura. Osnivači su dužni da osnivački kapital uplate u iznosu od najmanje 25.000 Eura, u novcu.
(8) Akcionarsko društvo ne može dati akcije u zamjenu za budući rad ili usluge fizičkog ili pravnog lica.
Osnivači i akcionari
Član 18
(1) Osnivači akcionarskog društva su fizička ili pravna lica koja su zaključila ugovor o osnivanju društva u skladu sa odredbama ovog zakona. Osnivači mogu biti domaća i strana fizička i pravna lica. Zaključenjem ugovora o osnivanju akcionarskog društva osnivači postaju akcionari.
(2) Akcionarsko društvo mogu osnovati najmanje dva osnivača.
Statut društva
Član 19
(1) Statutom akcionarskog društva uređuje se upravljanje društvom.
(2) Statut društva sadrži:
1) naziv društva;
2) sjedište uprave društva, odnosno adresu na koju se šalju zvanični dopisi, ako se razlikuje;
3) djelatnost društva;
4) odredbu da je društvo akcionarsko društvo i iznos akcionarskog kapitala utvrđen kao početni kapital;
5) odredbe o promjeni osnovnog kapitala;
6) postupak zamjene jedne klase hartija od vrijednosti drugom;
7) ograničenje prava društva da emituje obveznice ili da se zadužuje po drugom osnovu;
8) posebne privilegije osnivača;
9) ovlašćenje i postupak sazivanja i vođenja skupštine akcionara i odredbe o načinu glasanja;
10) pravila za rad članova odbora direktora, postupak izbora i opoziva članova upravnih i izvršnih organa, njihova prava, obaveze i ovlašćenja, ukoliko ona nijesu utvrđena posebnim propisima;
11) postupak rotiranja direktora;
12) pravila o upotrebi pečata društva;
13) postupak izdavanja i prijema isprava;
14) rok na koji se društvo osniva, ukoliko se ne osniva na neodređeno vrijeme;
15) postupak izmjena i dopuna statuta;
16) druge odredbe, u skladu sa ovim zakonom.
(3) Sljedeći podaci moraju biti sadržani u statutu ili u posebnom aktu koji se dostavlja CRPS-a:
1) broj akcija;
2) sastav akcionarskog kapitala prema klasama akcija;
3) u slučaju postojanja nekoliko klasa, broj akcija prema pojedinoj klasi, njihova početna cijena i prava koja daju vlasnicima;
4) broj akcija koji je emitovan za nenovčane uloge, zajedno sa vrstom imovine koja sačinjava ulog i imenom lica koje takav ulog daje.
GLAVA 2 - OSNIVANJE, RESTRUKTURIRANJE I LIKVIDACIJA DRUŠTVA
Osnivanje društva
Član 20
(1) Akcionarsko društvo se osniva:
1) potpisivanjem ugovora o osnivanju;
2) usvajanjem statuta na osnivačkoj skupštini;
3) pribavljanjem odobrenja za osnivačku emisiju akcija od Komisije za hartije od vrijednosti;
4) registracijom;
(2) Ugovor o osnivanju sadrži:
1) imena i prezimena osnivača, odnosno naziv pravnih lica, njihove adrese i matični broj;
2) naziv društva koje se osniva;
3) oznaku da se radi o akcionarskom društvu (skraćena oznaka "AD");
4) prava i obaveze osnivača i odgovornost za slučaj neispunjenja obaveza;
5) broj akcija koje ima svaki osnivač;
6) inicijalnu cijenu osnivačkih akcija, odnosno nominalnu vrijednost, ukoliko je utvrđena, postupak i rokove za ponudu akcija;
7) procijenjene troškove osnivanja i način njihove nadoknade;
8) postupak za rješavanje sporova između osnivača;
9) ovlašćenje da jedan ili više osnivača zastupaju društvo u osnivanju.
(3) Ugovor o osnivanju potpisuju svi osnivači ili njihovi pismeno opunomoćeni zastupnici. Sve potpise ovjerava nadležni sud ili advokat. Jedno lice može ovjeriti sve potpise. Ako je neko od osnivača pravno lice, potpis opunomoćenog fizičkog lica smatra se dovoljnim.
(4) Nakon potpisivanja ugovora o osnivanju, osnivači će otvoriti račun na svoje ime kod banke registrovane u Republici Crnoj Gori (u daljem tekstu: Republika). Novac primljen od prodaje akcija deponuje se na ovaj račun do okončanja postupka registracije društva.
(5) Osnivači neće emitovati akcije ukoliko, u roku koji je određen za upis i uplatu akcija, nije uplaćen minimalni iznos kapitala naveden u prospektu.
(6) U slučaju iz stava 5 ovog člana, ulozi se, bez umanjenja, vraćaju licima koja su uplatila akcije, u roku koji je propisan Zakonom o hartijama od vrijednosti. Osnivači su neograničeno solidarno odgovorni za povraćaj uloga.
(7) Osnivačka skupština društva održaće se u roku od sedam dana od dana isteka roka za upis i uplatu akcija. Ako se, bez opravdanog razloga, osnivačka skupština ne sazove u navedenom roku, svi koji su uplatili akcije oslobađaju se obaveza prema društvu i imaju pravo na puni povraćaj uloga, u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva.
(8) Odredbe ovog zakona koje se odnose na skupštinu akcionara shodno se primjenjuju i na osnivačku skupštinu. Osnivačkoj skupštini akcionara mogu prisustvovati osnivači i svi oni koji su upisali i uplatili akcije ili njihovi punomoćnici. Kvorum za osnivačku skupštinu čini dvije trećine akcija koje daju pravo glasa i čiji su vlasnici lično prisutni ili preko punomoćnika, odnosno koji su glasali putem glasačkih listića. U slučaju da nema kvorum, primjenjuju se odredbe člana 39 ovog zakona.
(9) Osnivačka skupština akcionara bira organe upravljanja, izvršne organe društva i revizora, odobrava ugovore zaključene od strane osnivača i usvaja statut društva. O ovim pitanjima osnivačka skupština odlučuje dvotrećinskom većinom prisutnih.
(10) Osnivačka skupština, ukoliko nije drukčije određeno ovim zakonom ili ugovorom o osnivanju, donosi odluke o drugim pitanjima iz svoje nadležnosti većinom akcija sa pravom glasa čiji su vlasnici lično prisutni ili preko punomoćnika, odnosno koji su glasali putem glasačkih listića.
(11) Troškovi osnivanja mogu biti isplaćeni osnivačima ili trećim licima pod uslovom da navedena lica podnesu odgovarajuće dokaze. Sporove u vezi sa naknadom troškova osnivanja rješava nadležni sud.
(12) Osnivači su neograničeno solidarno odgovorni za bilo koji ugovor i troškove koji su nastali do održavanja osnivačke skupštine, a koje osnivačka skupština nije odobrila.
(13) Za slučaj da je za obavljanje djelatnosti potrebno dobijanje dozvole u skladu sa posebnim propisima, osnivači su neograničeno solidarno odgovorni za sve obaveze društva koje nastanu u vremenu do izdavanja ili odbijanja te dozvole. Ova odredba se ne odnosi na obaveze po osnovu ugovora koje društvo uslovno zaključi prije dobijanja dozvole za obavljanje djelatnosti.
(14) Akcionari imaju pravo da zahtijevaju od osnivača da nadoknade troškove društvu za sve obaveze nastale prije dana registracije, nastale zbog neispunjenja obaveza osnivača ili nesavjesnog postupanja osnivača prilikom osnivanja društva. Sporove vezane za nadoknadu ovih obaveza rješava nadležni sud.
Početna registracija
Član 21
(1) Prilikom prve registracije akcionarskog društva, društvo dostavlja CRPS-a sljedeća dokumenta i podatke:
1) ugovor o osnivanju;
2) statut;
3) spisak sa imenima članova odbora direktora;
4) imena, prezimena i, u slučaju da je došlo do promjene imena/prezimena, prethodno ime/prezime članova odbora direktora i datum i mjesto njihovog rođenja;
5) njihov matični broj;
6) prebivalište, odnosno boravište članova odbora direktora;
7) izjave članova odbora direktora o tome koje državljanstvo posjeduju;
8) zanimanja članova odbora direktora;
9) podatke o članstvu u drugim odborima, funkcijama na kojima se nalaze u Republici ili van nje, kao i mjestu registracije tih društava, ukoliko nijesu registrovana u Republici;
10) ime i adresu izvršnog direktora, sekretara društva i revizora;
11) naziv društva i mjesto sjedišta uprave društva, odnosno adresa na koju se šalju zvanični dopisi;
12) potpisanu izjavu članova odbora direktora, izvršnog direktora, sekretara društva i revizora da prihvataju imenovanja;
13) rješenje Komisije za hartije od vrijednosti kojim se odobrava prospekt za javnu ponudu akcija, odnosno kojim se potvrđuje uspješnost emisije;
14) dokaz o uplati odgovarajuće takse.
(2) Registraciona dokumenta sadrže podatak da li lica ovlašćena da zastupaju društvo mogu da djeluju kolektivno ili kao pojedinci.
(3) Društvo stiče svojstvo pravnog lica danom upisa u CRPS-a. O izvršenoj registraciji izdaje se potvrda koja služi kao dokaz da je društvo registrovano.
(4) CRPS-a objavljuje u "Službenom listu RCG" podatke o nazivu i sjedištu društva, imena članova organa uprave, izvršnog direktora, sekretara društva, revizora i datum zaključivanja ugovora o osnivanju, usvajanja statuta i registracije.
Restrukturiranje društva
Član 22
(1) Akcionarsko društvo može se restrukturirati na slijedeći način:
1) podjelom na dva ili više posebnih društava;
2) spajanjem;
3) promjenom organizacionog oblika.
(2) Restrukturiranje se vrši samo kada je imovina društva veća od njegovih obaveza. Društvo kod kojeg je pokrenut stečajni postupak restrukturira se u skladu sa zakonom sa kojim se uređuje stečaj i likvidacija.
(3) Restrukturiranje društva putem podjele vrši se na način da društvo prenosi svoju imovinu i obaveze na dva ili više postojećih ili novoformiranih društava, koja u zamjenu emituju akcije akcionarima društva koje se dijeli.
(4) Društva koja su preuzela imovinu i obaveze mogu akcionarima društva koje se podijelilo, pored akcija, kao pravičnu nadoknadu, dati i novčana sredstva, pod uslovom da njihov iznos ne prelazi 10% akcionarskog kapitala društava koja su preuzela imovinu i obaveze.
(5) Odluka o restrukturiranju društva putem podjele sadrži postupke koji daju pravo akcionarima da izaberu iz kojih društava žele da dobiju akcije, u svim onim slučajevima kada nije moguće izvršiti proporcionalnu podjelu akcija, saglasno vlasničkoj strukturi društva koje se podijelilo.
(6) Restrukturiranje društva spajanjem vrši se kada se jedno ili više društava pripaja postojećem ili spaja sa drugim društvom osnivanjem novog. Društvo kojem je izvršeno pripajanje, odnosno koje je nastalo novim osnivanjem naziva se društvo-preuzimalac. Izdavanje ili poništavanje akcija u postupku restrukturiranja mora se evidentirati kod Komisije za hartije od vrijednosti.
(7) Restrukturiranje društva, u smislu promjene oblika, može se vršiti transformacijom akcionarskog društva u društvo sa ograničenom odgovornošću ili društva sa ograničenom odgovornošću u akcionarsko društvo, ili u drugi organizacioni oblik koji je propisan zakonom.
(8) Društva koja se restrukturiraju moraju pripremiti pisani dokument koji sadrži predlog restrukturiranja. Ovaj dokument se zove "Uslovi restrukturiranja" i sadrži:
1) naziv, oblik i sjedište svakog društva uključenog u restrukturiranje;
2) srazmjerni odnos za zamjenu akcija, a ukoliko se dodatno daje i novac - predloženi iznos tog novca;
3) način i rok preuzimanja pojedinih obaveza;
4) način i uslove raspodjele akcija u društvima koja su preuzela imovinu i obaveze;
5) datum od kojeg vlasnici ovakvih akcija imaju pravo da učestvuju u profitu društava koja su preuzela imovinu i obaveze, kao i druge posebne uslove koji mogu uticati na sticanje tog prava;
6) datum od kojeg će poslovne transakcije društava koja su se spajala, pripajala ili dijelila biti smatrane, za potrebe računovodstva, kao transakcije društava koja su preuzela imovinu i obaveze;
7) prava prenijeta na vlasnike akcija društava koja su preuzela imovinu i obaveze i na vlasnike drugih hartija od vrijednosti, kao i druge uslove, posebna prava ili ograničenja, koja će se primijeniti na akcije ili druge hartije od vrijednosti koje se emituju u postupku restrukturiranja, a koja se odnose na glasanje, učešće u profitu, akcionarskom kapitalu i dr.;
8) bilo kakvo plaćanje ili beneficiju druge vrste, u novcu ili drugim sredstvima, učinjena ili namjeravana prema:
(a) nezavisnom licu koje ispituje i priprema izvještaj o nacrtu uslova za spajanje;
(b) bilo kojem članu odbora direktora, izvršnom direktoru ili menadžerima bilo kojeg od uključenih društava, osim onih plaćanja ili beneficija koja su generalno utvrđena za učesnike u restrukturiranju, kao i razloge za takvu isplatu ili beneficiju;
9) precizan opis i raspodjelu imovine i obaveza koje treba prenijeti društvima koja su preuzela imovinu i obaveze;
10) raspodjelu akcionarima društva koja je predmet podjele akcija koje je izdalo društvo ili društva koja su preuzela imovinu i obaveze.
11) predlog statuta novog društva, u slučaju kada se restrukturiranje odnosi na stvaranje novog društva putem spajanja.
(9) U slučaju da dio imovine nije ili ne može biti podijeljen u skladu sa predloženim uslovima restrukturiranja, na društva koja preuzimaju imovinu i obaveze prenosi se alikvotni dio te imovine društva koje se restrukturira u srazmjeri u kojoj su društva koja preuzimaju imovinu i obaveze učestvovali u podjeli neto imovine društva koje se restrukturira.
(10) U slučaju da obaveza nije ili ne može biti podijeljena u skladu sa predloženim uslovima restrukturiranja, svako od društava koja preuzimaju imovinu i obaveze je neograničeno solidarno odgovorno za te obaveze.
(11) Član odbora direktora svakog od društava potpisuje i datira predlog Uslova restrukturiranja, u ime svakog od društava koje se restrukturira.
(12) Predlog Uslova restrukturiranja dostavlja se CRPS-a, koji ga objavljuje u "Službenom listu RCG". Društvo objavljuje obavještenje o restrukturiranju u najmanje dva dnevna lista i to najmanje 30 dana prije dana održavanja skupštine akcionara na kojoj će se razmotriti predloženi uslovi restrukturiranja.
(13) Svako društvo koje je uključeno u restrukturiranje o tome obavještava, u pisanom obliku, svakog od svojih povjerilaca.
(14) Članovi odbora direktora svakog društva koje se restrukturira sačinjavaju ili daju nalog da se sačini sveobuhvatna ocjena predloženog restrukturiranja, koja se naziva "Razlozi restrukturiranja". Članovi odbora direktora svakog društva omogućiće da jedan ili više nezavisnih eksperata ispitaju predložene načine restrukturiranja.
(15) nezavisni ekspert ne može biti, ako je sada ili ako je ranije bio, ovlašćeni službenik ili lice zaposleno, odnosno ako je ranije bilo zaposleno u društvu, kao ni lica zaposlena kod ovih ili poslovni partneri ovlašćenih službenika ili lica zaposlenog u društvu koje se restrukturira, kao ni supružnik niti srodnik prvog stepena srodstva člana odbora direktora ili zaposlenog u društvu koje se restrukturira.
(16) nezavisni ekspert ima pravo da zahtijeva od društva koje se restrukturira i njihovih službenika bilo kakav podatak, bilo usmeno ili pismeno i može preduzeti svaku radnju koju smatra nužnom za izradu izvještaja.
(17) Predloženi Uslovi restrukturiranja, Razlozi restrukturiranja i izvještaj nezavisnog eksperta moraju biti dostupni na uvid u sjedištu svakog društva koja preuzimaju imovinu i obaveze i to najmanje 30 dana prije dana održavanja skupštine akcionara na kojoj se razmatra predlog načina restrukturiranja.
(18) Ako se restrukturiranje vrši osnivanjem novog društva, odluka o restrukturiranju donosi se dvotrećinskom većinom akcionara koji posjeduju glasove svake klase akcija iz svakog društva koje se restrukturira.
(19) Ako se restrukturiranje vrši pripajanjem jednog ili više društava, odluka o restrukturiranju donosi se dvotrećinskom većinom akcionara koji posjeduju glasove svake klase akcija društva ili društava koja se pripajaju.
(20) Odluka o restrukturiranju društva i plan restrukturiranja donosi se dvotrećinskom većinom akcionara koji posjeduju glasove svake klase akcija. Oba dokumenta mogu biti odobrena u isto vrijeme. Odobreni plan restrukturiranja i zapisnik sa skupštine akcionara koja je odobrila plan dostavlja se CRPS-a, najkasnije u roku od 15 dana od dana održavanja skupštine, koji će ga dostaviti na objavljivanje "Službenom listu RCG".
(21) U slučaju da akcionar ili povjerilac koji je oštećen restrukturiranjem to zahtijeva, Privredni sud će potvrditi restrukturiranje nakon što utvrdi da je postupano u skladu sa odredbama ovog zakona i da su razmotrene i donijete odgovarajuće odluke da se zaštite nezadovoljni akcionari i povjerioci. U slučajevima kada Sud smatra opravdanim ili kada zahtijevaju nezadovoljni akcionari, Sud može utvrditi da se njihove akcije otkupe za novčana sredstva. Zahtjev za rješavanje sporova oko cijene akcija nezadovoljni akcionari mogu podnijeti nadležnom sudu, u roku od 30 dana od dana objavljivanja plana restrukturiranja.
Promjena oblika akcionarskog društva u društvo sa ograničenom odgovornošću
Član 23
(1) Akcionarsko društvo se može restrukturirati u društvo sa ograničenom odgovornošću, pod uslovima da:
1) broj akcionara u vrijeme predloženog restrukturiranja nije veći od 30;
2) je akcionarski kapital u potpunosti uplaćen;
3) skupština akcionara donese posebnu odluku o restrukturiranju akcionarskog društva u društvo sa ograničenom odgovornošću;
4) se na restrukturiranje primjenjuju odredbe ovog zakona o osnivanju društva sa ograničenom odgovornošću;
5) se statut izmijeni kako bi se utvrdilo da se društvo organizuje kao društvo sa ograničenom odgovornošću;
6) statut sadrži odredbe propisane za društvo sa ograničenom odgovornošću i da se brišu odredbe koje se odnose isključivo na akcionarsko društvo;
7) se postojeća vlasnička struktura izražava udjelima koji se dijele na članove u srazmjeri njihovog dosadašnjeg vlasništva u akcijama, izraženo u procentima, ukoliko se svi zainteresovani članovi društva nijesu drukčije sporazumjeli;
8) se akcije akcionarskog društva brišu iz svih registara, u skladu sa Zakonom o hartijama od vrijednosti i da se ponište.
(2) Nakon ispunjenja uslova za restrukturiranje akcionarskog društva u društvo sa ograničenom odgovornošću, društvo nastavlja sa radom kao društvo sa ograničenom odgovornošću od dana registracije.
Dobrovoljna likvidacija
Član 24
(1) Dobrovoljna likvidacija se, u skladu sa odredbama ovog zakona, može sprovesti kada akcionarsko društvo ima dovoljno finansijskih sredstava da pokrije svoje obaveze. U slučajevima kada obaveze prelaze raspoloživa finansijska sredstva ili očekivana finansijska sredstva od prodaje imovine ili stečena na drugi način, primjenjuju se odredbe zakona kojima se uređuju stečaj i likvidacija društava.
(2) Sa dobrovoljnom likvidacijom akcionarskog društva može se započeti u skladu sa odredbama ovog zakona, i to:
1) kada je odredbama statuta društva predviđeno da se likvidacija društva može sprovesti poslije određenog perioda ili nastupanja određenog događaja, a taj period je prošao ili se taj događaj desio;
2) kada se na vanrednoj skupštini akcionara donese odluka o likvidaciji društva. Odluka se donosi sa najmanje tri četvrtine glasova prisutnih akcionara lično ili preko punomoćnika, odnosno glasačkih listića. Obavještenje o sazivanju vanredne skupštine dostavlja se akcionarima najmanje 21 dan prije njenog održavanja;
3) kada društvo na skupštini akcionara sa dvije trećine prisutnih glasova lično ili putem punomoćnika, odnosno glasačkih listića, donese odluku da ne želi da nastavi poslovanje i da se dobrovoljno likvidira.
(3) Odluka iz stava 2 tačka 2) ovog člana punovažna je i za slučaj da obavještenje o sazivanju skupštine nije dostavljeno 21 dan prije njenog održavanja, pod uslovom da se akcionari koji posjeduju najmanje devet desetina glasova saglase sa održavanjem sjednice skupštine.
(4) Odluku o likvidaciji društva, odbor direktora dostavlja CRPS-a, u roku od pet dana od dana donošenja odluke.
(5) Obavještenje o donošenju odluke o likvidaciji društva, CRPS-a dostavlja "Službenom listu RCG" na objavljivanje, u roku od pet dana od dana prijema obavještenja.
(6) Nakon donošenja odluke o likvidaciji društva, redovna ili vanredna skupština akcionara imenuje likvidatora, koga predlaže odbor direktora, u skladu sa uslovima koje je utvrdila za njegovo imenovanje.
(7) Likvidator dostavlja obavještenje o imenovanju CRPS-a koje sadrži njegovo ime i kontakt podatke, u roku od 10 dana od njegovog imenovanja.
(8) Od dana imenovanja likvidatora:
1) prestaju ovlašćenja članova odbora direktora, osim u dijelu za koji likvidator ili društvo, na skupštini akcionara, odluči da nastavi sa radom;
2) društvo prestaje da posluje, osim kada je to neophodno za savjesno, redovno i korisno okončanje poslova društva i za likvidaciju društva, kako je to utvrdio likvidator;
3) bilo koji prenos akcija, raspolaganje imovinom ili zaduživanje bez odobrenja likvidatora ne proizvodi pravne posljedice, osim do obima koji je dozvoljen važećim propisima;
4) obavještenje da se društvo likvidira ističe se na svim poslovnim pismima, računima i narudžbenicama koje društvo izdaje.
(9) Kada su poslovi društva u potpunosti ili u značajnoj mjeri okončani, likvidator priprema konačni izvještaj sa objašnjenjem kako je likvidacija sprovedena i kako se raspolagalo sa imovinom društva. Konačni izvještaj obavezno sadrži: konačni bilans stanja; prikaz izvora prihoda i njihovu upotrebu; spisak imovine koja je otuđena; prihode koji su ostvareni otuđenjem; da li postoje pitanja koja treba rješavati i predlog načina njihovog rješavanja; iznos troškova likvidacije i naknade koja pripada likvidatoru.
(10) Nakon pripreme konačnog izvještaja, likvidator saziva vanrednu skupštinu akcionara na kojoj prezentira konačni izvještaj.
(11) U roku od sedam dana od dana održavanja vanredne skupštine akcionara iz stava 10 ovog člana, likvidator dostavlja kopiju konačnog izvještaja CRPS-a, zajedno sa zahtjevom za brisanje društva iz Registra.
(12) Nakon prijema konačnog izvještaja i zahtjeva za brisanje iz Registra, Registrator briše društvo iz CRPS-a i o tome dostavlja obavještenje "Službenom listu RCG" na objavljivanje.
Ovlašćenja likvidatora
Član 25
(1) Likvidator imenovan za sprovođenje likvidacije prema ovom zakonu ima sva prava i obaveze odbora direktora društva. Likvidator zastupa društvo u likvidaciji kod suda, prema državnim organima i prema trećim licima.
(2) Likvidator, u skladu sa ovim zakonom:
1) priprema spisak cjelokupne imovine i računovodstveni izvještaj o poslovanju od početka postupka likvidacije, a posebno likvidacioni bilans stanja;
2) izvršava obaveze po zaključenim ugovorima i, kada je to potrebno, zaključuje nove;
3) raskida ugovore kada je to ekonomski opravdano;
4) saziva i predsjedava skupštinom akcionara društva;
5) vrši raspodjelu preostale imovine društva povjeriocima i, kada je to moguće, akcionarima, u skladu sa pravima koja im daju njihove akcije;
6) preduzima i druge radnje neophodne za urednu likvidaciju društva.
(3) Kada postupak likvidacije društva traje duže od jedne godine, likvidator priprema privremeni izvještaj o likvidaciji, u roku od tri mjeseca po isteku svake finansijske godine. Privremeni izvještaj sadrži podatke o tome kako je likvidacija sprovođena u proteklom vremenskom periodu. Privremeni izvještaj obavezno sadrži: privremeni bilans stanja; izvore prihoda i način njihovog korišćenja; spisak imovine koja je otuđena i prihode ostvarene otuđenjem; da li postoje pitanja koja treba rješavati i predlog načina njihovog rješavanja; iznos troškova sprovođenja likvidacije i naknade koja pripada likvidatoru do toga dana. Privremeni izvještaj biće dostupan na uvid u sjedištu društva svim akcionarima i zainteresovanim licima.
(4) Likvidator odgovara društvu i trećim licima za štetu koju je prouzrokovao svojim radnjama. Likvidator ne odgovara za dugove društva. Likvidator ne odgovara akcionarima ili povjeriocima društva za bilo kakve gubitke, obaveze ili smanjenje vrijednosti imovine, koje su nastale kao rezultat donošenja savjesnih i razumnih poslovnih odluka u vezi sa sprovođenjem postupka likvidacije društva.
Poništavanje osnivanja društva
Član 26
(1) Privredni sud će, na zahtjev lica koje ima pravni interes, poništiti osnivanje akcionarskog društva iz slijedećih razloga:
1) ako nije zaključen niti izvršen ugovor o osnivanju i statut društva, odnosno nijesu ispunjeni uslovi vezani za donošenje i sadržinu ovih akata, utvrđeni ovim zakonom;
2) ako prospekt o javnoj ponudi akcija nije objavljen u skladu sa zakonom;
3) ako su ciljevi društva nezakoniti, a djelatnosti suprotne propisima;
4) ako ugovorom o osnivanju ili statutom nije utvrđen naziv društva, iznos akcionarskog kapitala, sjedište uprave ili adresa za prijem službenih dopisa ili djelatnosti društva;
5) ako nijesu primijenjene odredbe koje se odnose na iznos minimalnog kapitala;
6) u slučaju da postoji pravna i poslovna nesposobnost svih osnivača;
7) kada je broj osnivača manji od dva.
(2) Privredni sud dostavlja odluku o poništenju osnivanja sekretaru društva i "Službenom listu RCG" na objavljivanje.
(3) Lice koje ima pravni interes da ospori odluku Privrednog suda, to može učiniti u roku od šest mjeseci od dana objavljivanja odluke u "Službenom listu RCG".
(4) Poništenjem osnivanja društva članovi društva postaju neograničeno solidarno odgovorni za obaveze društva, a ugovori zaključeni prije poništenja ostaju na snazi.
(5) Poništenje osnivanja društva proizvodi pravne posljedice u slučajevima predviđenim članom 28 st. 5 i 6 ovog zakona.
GLAVA 3 - PRAVA I OBAVEZE DRUŠTVA I AKCIONARA
Prava i obaveze društva
Član 27
(1) Akcionarsko društvo mora u svom nazivu da sadrži i riječi: "akcionarsko društvo" ili "AD".
(2) Akcionarsko društvo ima sva prava i obaveze fizičkog lica, osim gdje su ta prava i obaveze zakonom ili statutom društva ograničena isključivo na fizička lica.
(3) Akcionarsko društvo u poslovnim pismima i drugim poslovnim dokumentima društva navodi:
1) naziv CRPS-a;
2) broj pod kojim je društvo zavedeno u CRPS-a;
3) oznaku da je društvo akcionarsko društvo;
4) naziv društva:
5) sjedište društva;
6) napomenu da je društvo u likvidaciji, ako je takav slučaj u pitanju.
Obaveza dostavljanja podataka i obavještavanja javnosti
Član 28
(1) Akcionarsko društvo dostavlja CRPS-a, koji dostavlja "Službenom listu RCG" na objavljivanje, slijedeća dokumenta i podatke, u skladu sa stavom 2 ovog člana:
1) izmjene koje se odnose na statut, ugovor o osnivanju i produženju roka na koji je društvo osnovano;
2) promjene naziva i sjedišta društva, odnosno adrese za prijem službenih dopisa;
3) imenovanje, razrješenje i podatke o licima koja su ovlašćena da zastupaju društvo u odnosima prema trećim licima, kao i podatke da li lica ovlašćena da zastupaju društvo to čine kolektivno ili pojedinačno;
4) imenovanje, razrješenje i podatke o izvršnom direktoru, sekretaru društva i revizoru društva; ,
5) odluku skupštine o likvidaciji društva;
6) odluku o imenovanju likvidatora, njegovom identitetu, kvalifikacijama i ovlašćenjima, osim onih utvrđenih ovim zakonom ili statutom;
7) finansijski izvještaji, uključujući izvještaj revizora.
(2) U "Službenom listu RCG" uz podatke se objavljuju i nazivi dokumenata koji sadrže i obavještenje da se ista nalaze u CRPS-a.
(3) Akcionarsko društvo je dužno da CRPS-a dostavi sve izmjene i dopune ugovora o osnivanju, statuta ili drugog dokumenta ili podatka utvrđenih odredbama ovog zakona, u roku od sedam dana od dana njihovog donošenja. Sekretar društva je odgovoran za dostavljanje navedenih dokumenata i podataka.
(4) Nakon svake izmjene statuta ili ugovora o osnivanju, cjelovit tekst se dostavlja CRPS-a. Izmjene statuta ili ugovora o osnivanju valjane su samo kada se registruju.
(5) Dokumenti i podaci obavezuju društvo prema trećim licima od dana objavljivanja u "Službenom listu RCG", osim ako društvo ne dokaže da su treća lica znala za njih. Dokumenti i podaci ne obavezuju savjesna treća lica u vezi transakcija koje su izvršene u roku od 16 dana od dana objavljivanja dokumenata i podataka, a koja mogu dokazati da nijesu znala niti mogla znati za njihovo objavljivanje.
(6) Ne smije biti nesaglasnosti između onoga što je objavljeno i onoga što je dostavljeno CRPS-a. Ako postoji takva nesaglasnost, tekst koji posjeduje CRPS-a je važeći. Tekst koji je objavljen ne može se isticati kao vjerodostojan u odnosima sa trećim licima koja su se pouzdala u tekst koji posjeduje CRPS-a. Treća lica mogu smatrati vjerodostojnim objavljeni tekst, ukoliko društvo ne dokaže da su ona imala saznanje o tekstu dostavljenom CRPS-a.
Pravne posljedice obaveza preuzetih od strane društva
Član 29
(1) Objavljivanje imena članova odbora direktora, izvršnog direktora ili sekretara društva koji su ovlašćeni da zastupaju društvo obavezuje društvo i na to se mogu pozivati i treća lica, ukoliko društvo ne dokaže da su treća lica znala ili mogla znati za nepravilnosti prilikom njihovog izbora.
(2) Odluke skupštine akcionara, odbora direktora, izvršnog direktora ili sekretara društva obavezuju društvo i u slučaju da izlaze izvan okvira djelatnosti društva.
(3) Ograničenja ovlašćenja organa društva, koja proističu iz statuta ili odluka tih organa, ne mogu se isticati prema trećim licima, čak i ako su bila objavljena.
(4) Generalno ovlašćenje za zastupanje, dato u skladu sa statutom društva jednom ili više lica koja djeluju kolektivno, može se isticati prema trećim licima, pod uslovom da je objavljivanje izvršeno u skladu sa ovim zakonom.
Prava i obaveze akcionara
Član 30
(1) Akcionar je fizičko ili pravno lice čija je odgovornost ograničena do visine uloga i koje je vlasnik najmanje jedne akcije u akcionarskom društvu.
(2) Svaki akcionar društva ima ona prava koja mu daju akcije koje posjeduje. Prema svim akcionarima postupa se jednako u jednakim okolnostima.
(3) Akcionari nemaju druge obaveze prema društvu, osim obaveze da uplate, na utvrđeni način, početnu cijenu svih akcija koje su upisali. Odluka skupštine akcionara koja obavezuje sve ili samo neke od akcionara da daju dodatne uloge biće nevažeća, ukoliko nije donijeta jednoglasno.
(4) Kada se utvrdi da je došlo do nepravilnosti u upravljanju ili poslovanju društva, društvo ima pravo da tuži odgovorno lice kod Privrednog suda, a ne njegovi akcionari, osim u slučajevima navedenim u stavu 5 ovog člana.
(5) Akcionar društva ili njegov nasljednik ima pravo da kod Privrednog suda podnese tužbu, ako:
1) je neka radnja društva nezakonita ili van ovlašćenja društva;
2) većinski akcionari diskriminišu manjinske akcionare;
3) su povrijeđena prava akcionara;
4) ona lica koja kontrolišu društvo, bilo da je to odbor direktora ili većinski akcionari, prevare manjinske akcionare.
(6) Akcionar društva ili njegov nasljednik može pokrenuti postupak kod Privrednog suda, ako postoje dokazi da se poslovanje društva vodi ili da odbor direktora koristi ovlašćenja na način da ugrožava prava tog akcionara ili drugih akcionara, ne poštujući njegove ili njihove interese kao akcionara iako su takve radnje učinjene u dobroj vjeri. U tom slučaju, akcionari zastupaju interese svih slično ugroženih akcionara, a ne samo sopstvene.
(7) Ako Privredni sud ocijeni da je tužba osnovana, donijeće odgovarajuću odluku kojom se otklanjaju nepravilnosti.
(8) U slučajevima predviđenim stavom 6 ovog člana, Privredni sud može naložiti otkup akcija tih akcionara od strane drugih akcionara ili samog društva, po cijeni koju bi akcije imale da nije bilo nepravilnih radnji.
Imovinska prava akcionara
Član 31
Akcionar ima sljedeća imovinska prava:
1) da učestvuje u profitu društva u obliku dividende kada se objavi da se dividende dijele, odnosno kada se donese odluka o podjeli dividende;
2) da dobije dio preostale imovine društva nakon likvidacije;
3) da dobije besplatno akcije za slučaj povećanja kapitala utvrđen statutom iz sredstava društva, uz ograničenja utvrđena ovim zakonom;
4) prioritetno pravo u sticanju nove emisije akcija i zamjenjivih obveznica, uz ograničenja utvrđena ovim zakonom;
5) da proda ili pokloni sve ili dio svojih akcija;
6) vrši i druga imovinska prava u skladu sa statutom društva.
Neimovinska prava akcionara
Član 32
(1) Akcionari imaju pravo da prisustvuju svim skupštinama akcionara i da glasaju, ukoliko ovim zakonom ili statutom nije drukčije određeno.
(2) Svaka akcija daje jedan glas na skupštini akcionara, osim u slučaju iz člana 42 stava 9 ovog zakona.
(3) Vlasnici iste klase akcija imaju ista prava. Statutom društva može se odrediti da neke klase akcija ne daju pravo glasa.
(4) Akcionar nema pravo da glasa na skupštini akcionara o pitanjima za koja je direktno zainteresovan, a posebno u vezi sa procjenom nenovčanog uloga ili kupovine imovine od osnivača ili većinskog akcionara društva u roku od dvije godine od registracije društva.
(5) Kopije finansijskih izvještaja, uključujući izvještaj revizora, moraju biti dostupne na uvid akcionarima u sjedištu uprave društva u toku radnog vremena i to najmanje 30 dana prije održavanja skupštine, kao i na samoj skupštini akcionara.
(6) Svaki akcionar ima pravo da zahtijeva da mu se, bez nadoknade, dostavi kopija posljednjeg bilansa stanja i bilansa uspjeha društva, kopije izvještaja odbora direktora ili izvještaj revizora.
(7) Akcionari koji posjeduju jednu desetinu ili više akcionarskog kapitala imaju pravo da imenuju predstavnika koji će ispitati poslovanje ili računovodstvo društva. Troškove ispitivanja plaćaju akcionari koji su to zahtijevali, osim kada rezultati ispitivanja ukažu da postoji opravdan razlog da troškove snosi društvo. U tom slučaju društvo nadoknađuje troškove ispitivanja.
Punomoćja
Član 33
(1) Akcionar ima pravo da opunomoći drugo lice da glasa kao njegov punomoćnik na skupštini akcionara ili da obavlja druge pravne radnje. Punomoćje mora biti ovjereno. Revizor društva ne može djelovati kao punomoćnik.
(2) Punomoćnik daje na uvid svoje punomoćje na skupštini akcionara. Lice odgovorno za prikupljanje punomoćja evidentira punomoćje u registracionu listu prisutnih ili zastupanih akcionara na skupštini.
(3) U slučaju kada država ili jedinica lokalne samouprave posjeduje akcije, prava iz tih akcija vrši ovlašćeni službenik ili lica kojima je dato punomoćje za vršenje tih prava.
GLAVA 4 - ORGANI, ADMINISTRACIJA I REVIZIJA
Organi društva
Član 34
(1) Vlasnici društva su njegovi akcionari.
(2) Skupština akcionara je najviši organ društva koji se obavezno osniva.
(3) Odbor direktora je organ upravljanja i rukovođenja društva čije odluke izvršavaju sekretar društva i izvršni direktor.
(4) Odbor direktora je organ koji se obavezno bira u svakom akcionarskom društvu.
(5) Izvršni direktor i sekretar društva obavezno se biraju u svakom akcionarskom društvu.
(6) Društvo može odrediti da isto lice bude i izvršni direktor i sekretar društva.
(7) Akcionarska društva su obavezna da izaberu ovlašćenog nezavisnog revizora društva.
Skupština akcionara
Član 35
(1) Svi akcionari društva, nezavisno od broja i klase akcija koje posjeduju, imaju pravo da prisustvuju skupštini akcionara društva. Izvršni direktor i sekretar društva obavezno prisustvuju skupštinama akcionara, osim ukoliko nijesu u mogućnosti zbog okolnosti koje su izvan njihove kontrole.
(2) Isključivo pravo skupštine akcionara je da:
1) vrši izmjene i dopune statuta društva;
2) bira članove odbora direktora i odobrava imenovanje revizora;
3) razrješava članove odbora direktora i revizora koje je izabrala skupština akcionara;
4) utvrđuje nadoknade za članove odbora direktora;
5) donese odluku o raspodjeli profita;
6) povećava ili smanjuje kapital društva utvrđen statutom, zamjenjuje akcije jedne klase akcijama druge;
7) donese odluku o dobrovoljnoj likvidaciji društva, restrukturiranju ili podnošenju predloga za pokretanje stečajnog postupka;
8) odobrava procjenu nenovčanih uloga;
9) na zahtjev odbora direktora, razmatra pitanja iz njegove nadležnosti koja se odnose na poslovanje društva;
10) odobrava zaključenje ugovora u vezi sa kupovinom imovine od osnivača ili većinskog akcionara društva, u svim slučajevima kada isplata prevazilazi jednu desetinu kapitala društva utvrđenog statutom i kada ugovor treba zaključiti u roku od dvije godine od registracije društva;
11) donese odluku o izdavanju obveznica, odnosno zamjenjivih obveznica ili drugih zamjenjivih hartija od vrijednosti;
12) ograniči ili ukine prioritetno pravo akcionara da upišu akcije ili steknu zamjenjive obveznice, uz saglasnost dvotrećinske većine glasova akcionara na koje se ta odluka odnosi.
Sazivanje skupštine
Član 36
(1) Akcionarsko društvo dužno je da održi skupštinu jednom godišnje. Prva godišnja skupština društva mora se održati u roku od 18 mjeseci od održavanja osnivačke skupštine društva, a nakon toga skupština se saziva obavezno jednom godišnje. Skupštine akcionara sazivaju se i održavaju u skladu sa odredbama ovog zakona.
(2) Po nalogu odbora direktora, sekretar društva organizuje skupštinu akcionara. Pravo sazivanja skupštine ima odbor direktora i akcionari čije akcije predstavljaju najmanje jednu desetinu akcionarskog kapitala, ukoliko statut ne predviđa da akcionari sa manjim dijelom kapitala imaju pravo na sazivanje skupštine.
(3) Odbor direktora saziva redovnu godišnju skupštinu akcionara u roku od tri mjeseca nakon završetka svake finansijske godine, sa izuzetkom prve godine od osnivanja društva.
(4) Obavještenje o sazivanju skupštine akcionara dostavlja se najkasnije 30 dana prije dana održavanja skupštine. Obavještenje se dostavlja putem pošte, a za društva koja imaju 100 i više akcionara, odbor direktora je dužan da obavještenje o sazivanju skupštine objavi dva puta u najmanje jednom dnevnom listu koji se izdaje u Republici.
(5) Obavještenje o sazivanju skupštine sadrži:
1) mjesto održavanja skupštine;
2) datum i vrijeme održavanja skupštine;
3) dnevni red skupštine sa obavještenjem gdje akcionari mogu dobiti dodatne informacije o dnevnom redu.
(6) Obavještenje o sazivanju skupštine se dostavlja i Komisiji za hartije od vrijednosti, najkasnije 30 dana prije održavanja skupštine.
Dnevni red skupštine akcionara
Član 37
(1) Skupština ne može donositi odluke o pitanjima koja nijesu na dnevnom redu, osim ukoliko svi akcionari sa pravom glasa prisustvuju skupštini.
(2) U slučaju izmjene dnevnog reda, akcionari se obavještavaju o izmjenama dnevnog reda na isti način na koji se obavještavaju o održavanju skupštine akcionara i to najkasnije 10 dana prije dana održavanja skupštine.
(3) Akcionari koji posjeduju najmanje jednu desetinu akcionarskog kapitala imaju pravo da zahtijevaju proširenje dnevnog reda skupštine.
(4) Ako se skupština ne održi, ponovna skupština se može održati samo po istom dnevnom redu koji je bio predviđen za skupštinu koja nije održana.
Postupanje na skupštini akcionara
Član 38
(1) Prisustvo akcionara ili njihovih punomoćnika na skupštini akcionara dokazuje se potpisivanjem liste prisutnih. Na listi prisutnih iskazuje se i broj glasova koje poseduje svaki akcionar. Listu prisutnih potpisuju presjedavajući skupštine i sekretar društva. Sekretar društva je sekretar sjednice skupštine akcionara.
(2) Skupštinom akcionara predsjedava izvršni direktor, ukoliko drukčije ne odluči većina prisutnih ili zastupanih akcionara.
(3) U odsustvu sekretara društva, izvršni direktor imenuje drugo lice za sekretara sjednice skupštine akcionara.
(4) Zapisnik sa skupštine akcionara potpisuju predsjedavajući skupštine, sekretar i najmanje jedan akcionar koga ovlasti skupština akcionara. Lista učesnika na skupštini akcionara i glasački listići akcionara koji su glasali unaprijed pismeno prilažu se uz zapisnik.
Kvorum i donošenje odluka
Član 39
(1) Kvorum skupštine akcionara čine akcionari koji posjeduju najmanje polovinu od ukupnog broja akcija sa pravom glasa, a koji su prisutni ili zastupani putem punomoćnika ili su glasali putem glasačkih listića. Ako se na skupštini ne postigne potreban kvorum, skupština se može ponovo sazvati najkasnije u roku od 30 dana od dana sazivanja prethodne, na kojoj kvorum čine akcionari koji posjeduju najmanje 33% od ukupnog broja akcija sa pravom glasa, a koji su prisutni ili su zastupljeni preko punomoćnika ili su glasali putem glasačkih listića.
(2) Ako se na ponovnoj skupštini ne postigne potreban kvorum, treća skupština se može sazvati u roku od 30 dana od dana sazivanja ponovljene skupštine, kada se ne zahtijeva postojanje kvoruma, a skupština donosi odluke o svim pitanjima koja su na dnevnom redu nezavisno od broja akcija koje su zastupljene na skupštini. Način sazivanja skupštine akcionara utvrđen ovim zakonom primjenjuje se i na ponovljene skupštine. Obavještenje o sazivanju ponovne skupštine dostavlja se na način utvrđen u članu 36 ovog zakona i to 10 dana prije sazivanja skupštine.
(3) Ukoliko je za donošenje odluke potrebna saglasnost akcionara koji posjeduju akcije određene klase, odluka se može donijeti od strane tih akcionara, samo ako sjednici prisustvuju akcionari koji posjeduju više od polovine akcija te klase.
(4) Nakon usvajanja dnevog reda i predloga odluka, akcionari koji imaju pravo glasa na skupštini mogu obavijestiti skupštinu pismeno o svojim glasovima "za" ili "protiv" u vezi sa svakom pojedinačnom odlukom ili mogu dati nalog svom punomoćniku pismenim putem, u skladu sa članom 33 ovog zakona.
(5) Glasanje na skupštini akcionara je javno. Tajno glasanje je obavezno kada najmanje 10% prisutnih ili predstavljenih akcionara na skupštini zahtijevaju da se o određenim pitanjima glasa tajno.
(6) Skupština akcionara donosi odluke većinom glasova zastupljenih akcija, osim u slučajevima kada se za donošenje odluka zahtijeva druga većina. U smislu ove odredbe, ako su akcije zastupljene putem punomoćnika, smatra se kao da su vlasnici tih akcija prisutni na skupštini.
(7) Akcionari koji posjeduju akcije sa suspendovanim pravom glasa na toj skupštini uzimaju se u obzir prilikom utvrđivanja kvoruma, ali se ne uzimaju u obzir prilikom donošenja odluka.
Vanredna skupština
Član 40
(1) Vanredna skupština je svaka skupština, osim redovna godišnja skupština akcionara.
(2) Vanredna skupština akcionara saziva se u slučaju, ako:
1) akcionari koji posjeduju više od jedne desetine glasačkih prava dostave u sjedište uprave društva pisani zahtjev za održavanje skupštine;
2) odbor direktora ili akcionari predlažu da se:
(a) mijenja djelatnost društva;
(b) mijenja akcionarski kapital društva;
(c) prije isteka ugovorenog roka mijenja revizor;
(d) mijenja član odbora direktora prije isteka njegovog mandata.
3) je potrebno razmotriti ozbiljne gubitke društva; potrebno dati odobrenje društvu da kupi sopstvene akcije;
4) se odobrava reorganizacija, spajanje, dobrovoljna likvidacija ili podnošenje predloga za pokretanje stečajnog postupka društva;
5) to zahtijeva revizor koji je podnio ostavku;
6) se broj članova odbora direktora smanjio ispod propisanog minimuma, odnosno ako je nastao paran broj članova odbora direktora zbog podnošenja ostavke nekog člana prije isteka mandata.
7) odbor direktora smatra da određeno pitanje treba razmotriti na vanrednoj skupštini akcionara.
(3) Kada neto imovina društva iznosi polovinu ili manje od vrijednosti akcionarskog kapitala društva, odbor direktora saziva vanrednu skupštinu društva u roku od 14 dana od dana saznanja za tu činjenicu od strane člana odbora direktora. Vanredna skupština će se održati u roku od 30 dana od toga datuma, u cilju razmatranja predloga mjera za rješavanje nastale situacije. Nijedna odluka predložena za rješavanje nastale situacije ne može se donijeti na skupštini, ukoliko ta odluka nije navedena kao posebna tačka u pozivu za sazivanje skupštine.
(4) Privredni sud saziva skupštinu ili vanrednu skupštinu akcionara, ako:
1) skupština nije sazvana u roku od tri mjeseca od završetka poslovne godine, a akcionar je o tome obavijestio Privredni sud;
2) se lice koje ima pravo da zahtijeva sazivanje skupštine obratilo Privrednom sudu, jer je odbor direktora odbio njegov zahtjev;
3) povjerioci društva to zahtijevaju od Privrednog suda zbog nesazivanja vanredne skupštine u jednom od slučajeva predviđenih u stavu 2 ovog člana.
(5) Sekretar društva, u ime odbora direktora, dostavlja obavještenje o sazivanju vanredne skupštine akcionara, u skladu sa postupkom utvrđenim ovim zakonom i statutom, a najkasnije 30 dana prije dana održavanja skupštine. Ako se saziva ponovna skupština, akcionari moraju biti o tome obaviješteni najkasnije 10 dana prije dana održavanja skupštine. Skupština akcionara može biti sazvana bez pridržavanja navedenih rokova, uz uslov da se svi akcionari sa pravom glasa ili njihovi punomoćnici saglase sa tim.
(6) Vanredna skupština akcionara saziva se na način utrđen u čl. 36 do 39 ovog zakona, a osim toga, obavještenje o sazivanju vanredne skupštine sadrži i predlog odluka koje treba razmotriti na toj skupštini.
(7) Akcionaru se mora omogućiti uvid u predloge odluka koje će se razmatrati na vanrednoj skupštini, najkasnije sedam dana prije dana održavanja skupštine.
Ništavost odluka skupštine akcionara
Član 41
(1) Privredni sud može poništiti odluke skupštine akcionara na osnovu tužbe akcionara, članova odbora direktora ili izvršnog direktora, ako:
1) pitanje o kojem je donijeta odluka nije bilo uvršteno u dnevni red skupštine u skladu sa odredbama ovog zakona;
2) akti ili odluke koje se obavezno registruju kod CRPS-a nijesu registrovane u roku utvrđenom ovim zakonom;
3) nijesu poštovane odredbe ovog zakona o sazivanju i održavanju skupštine akcionara;
4) odluka nije u saglasnosti sa ovim zakonom, statutom društva i drugim propisima.
(2) Protiv odluke skupštine akcionara može se podnijeti tužba Privrednom sudu u roku od 30 dana od dana kada je lice koje podnosi tužbu saznalo ili moglo saznati za navedenu odluku, a najkasnije u roku od šest mjeseci od dana donošenja odluke.
Sastav i izbor odbora direktora
Član 42
(1) Odbor direktora je kolektivno tijelo kojim rukovodi predsjednik. Broj članova odbora direktora utvrđuje se statutom društva. Odbor direktora ima najmanje tri člana. Broj članova odbora direktora mora biti neparan.
(2) Za člana odbora direktora može biti izabrano samo poslovno sposobno lice. Član odbora direktora ne može biti:
1) lice kome je na osnovu sudske odluke zabranjeno da bude birano za člana odbora direktora;
2) revizor društva.
(3) Statutom društva mogu se utvrditi i drugi kriterijumi za izbor člana odbora direktora.
(4) Privredni sud može donijeti odluku o zabrani izbora nekog lica za člana odbora direktora akcionarskog društva za vrijeme do tri godine, ako utvrdi:
1) da je to lice dok je bilo član odbora direktora, sekretar društva, izvršni direktor ili likvidator društva počinilo prevaru u odnosu na društvo;
2) da je to lice obavljajući poslove iz stava 4 tačka 1) ovog člana počinilo težu povredu službene dužnosti.
(5) Broj mandata za članove odbora direktora nije ograničen. Članovi odbora direktora koji su obavezni da ponude ostavku svake godine, u skladu sa pravilima o rotaciji, su oni koji su bili najduže članovi od poslednjeg izbora. Član odbora direktora koji je dužan da ponudi ostavku može biti ponovo biran.
(6) Član odbora direktora može podnijeti ostavku prije isteka svog mandata, o čemu obavještava odbor direktora pisanim putem, najmanje 14 dana unaprijed.
(7) Društvo može, uz saglasnost skupštine akcionara, članovima odbora direktora odrediti nadoknadu za njihov rad u odboru.
(8) Ako član odbora direktora zaključi ugovor sa društvom o naknadi za njegov rad u odboru ili je u radnom odnosu sa društvom, sve bitne odredbe tih ugovora moraju se prikazati u godišnjem finansijskom izvještaju društva.
(9) Članove odbora direktora bira skupština akcionara. Prilikom njihovog izbora, svaka akcija sa pravom glasa daje broj glasova jednak broju članova odbora koji se biraju. Kandidati koji osvoje najveći broj glasova biraju se za članove odbora direktora od strane skupštine akcionara. Članovi odbora direktora između sebe biraju predsjednika.
(10) Akcionari koji posjeduju najmanje jednu desetinu akcionarskog kapitala imaju pravo predlaganja kandidata za članove odbora direktora.
Ovlašćenja odbora direktora
Član 43
(1) Ovlašćenja odbora direktora utvrđuju se statutom društva.
(2) Odbor direktora donosi poslovnik o svom radu.
(3) Izvršni direktor prisustvuje svim sjednicama odbora direktora, ukoliko ne postoje suprotni razlozi (razlozi tajnosti i dr.).
Obaveze odbora direktora
Član 44
(1) Obaveze odbora direktora utvrđuju se zakonom i statutom društva.
(2) Članovi odbora direktora dužni su da se, prilikom donošenja odluka, pridržavaju načela savjesnosti i da postupaju sa pažnjom dobrog privrednika.
(3) Obaveze članova odbora direktora su naročito da:
1) postupaju savjesno i rade u korist društva kao cjeline;
2) postupaju sa dužnom pažnjom i uz primjenu pravila struke prilikom odlučivanja;
3) obezbijede primjenu odgovarajućih mjera radi kontrole poslovanja i preuzimanja obaveza od strane društva;
4) učestvuju u razmatranju svakog pitanja o kojem odbor odlučuje;
5) koriste ovlašćenja samo u korist društva, uključujući da:
a) ne koriste imovinu društva za vlastite potrebe, kao da je njihova lična svojina;
b) ne koriste povjerljive informacije društva radi sticanja lične dobiti;
c) ne zloupotrebljavaju funkciju u cilju ličnog bogaćenja na račun, odnosno na štetu društva;
d) ne iskorišćavaju mogućnosti koje društvo stekne za zaključivanje poslova, a radi zaključivanja vlastitih poslova;
e) izbjegavaju konflikt interesa između njih i društva kojim upravljaju;
6) prijave skupštini akcionara svaku korist ili privilegiju koju imaju u društvu, pored naknade za svoj rad.
(4) Društvo ne može, sa članom odbora direktora ili članom odbora direktora svog matičnog društva ili drugog društva u kojem član odbora ima lični finansijski interes ili sa supružnikom ili srodnikom prvog stepena srodstva sa članom odbora direktora, zaključivati sljedeće ugovore:
1) zajmove ili fiktivne zajmove u formi transakcije koja stvara obavezu zajmoprimcu da plati zajmodavcu;
2) kreditne transakcije;
3) obezbjeđenje za takve zajmove, kvazi zajmove ili kreditne transakcije.
(5) Član odbora direktora upravlja poslovanjem društva sa pažnjom dobrog privrednika. On ne odgovora društvu za greške prilikom donošenja uobičajenih poslovnih odluka, ukoliko je postupao sa pažnjom dobrog privrednika i poštovao pravila struke.
(6) Ako se prava akcionara, utvrđena ovim zakonom i statutom društva, ostvaruju u sudskom postupku, članovi odbora direktora zajednički će nadoknaditi troškove postupka i štetu koju su pretrpjeli akcionari zbog nepoštovanja njihovih prava.
(7) Sjednicu odbora direktora imaju pravo da zakažu predsjednik odbora direktora, kao i drugi članovi odbora, pod uslovom da se sa tim saglasilo više od polovine članova. Sjednica odbora direktora može se održati ako joj prisustvuje više od polovine članova, a odluke se donose ako najmanje polovina članova odbora direktora glasa za njih. Članovi odbora direktora imaju jednako pravo glasa. U slučaju jednakog broja glasova, glas predsjednika odbora direktora je odlučujući. Član odbora direktora nema pravo glasa kada odbor odlučuje o pitanju njegove materijalne odgovornosti ili njegovog rada u društvu.
(8) Članovi odbora direktora dužni su da čuvaju poslovne tajne društva.
(9) Odbor direktora obavlja svoju dužnost do isteka mandata utvrđenog statutom ili do izbora novog odbora.
Zabrana uticaja na rad revizora
Član 45
Odbor direktora ne smije ograničavati ovlašćenja revizora niti, na bilo koji način, uticati na njegov rad.
Administracija
Član 46
(1) Odbor direktora utvrđuje strukturu i sastav menadžmenta i administracije društva, ukoliko nije drukčije utvrđeno statutom. Članovi menadžmenta i administracije postupaju po nalozima odbora direktora i vrše poslove koje im odbor direktora povjeri.
(2) Odbor direktora ima diskreciono pravo da imenuje i razrješava izvršnog direktora i sekretara društva.
(3) Odbor direktora sa izvršnim direktorom zaključuje poseban ugovor kojim se utvrđuju prava, obaveze i odgovornosti izvršnog direktora, kao i uslovi za prestanak funkcije prije isteka roka utvrđenog ugovorom.
(4) Izvršni direktor je dužan da izvršava naloge odbora direktora i sprovodi njegove odluke u vezi sa: poslovanjem društva, zastupanjem interesa društva, upravljanjem imovinom društva, zaključivanjem ugovora, otvaranjem računa u bankama, zapošljavanjem lica u društvu, izdavanjem naloga i uputstava koji su obavezni za sve zaposlene u društvu i izvršavanjem drugih obaveza koje su neophodne za dobrobit društva, u okviru ograničenja ovlašćenja izvršnog direktora utvrđenih ugovorom i statutom društva.
(5) Izvršni direktor i druga lica odgovorna za poslovodstvo društva dužna su da postupaju s pažnjom dobrog privrednika, u smislu člana 44 stav 2 tač. 1), 2), 3), 4) i 5) i st. 3 i 4 ovog zakona, nakon što im se povjeri rukovođenje društvom od strane odbora direktora.
Revizor
Član 47
(1) Revizija finansijskog izvještaja društva vrši se po isteku finansijske godine, a prije održavanja skupštine akcionara. Reviziju vrši nezavisni revizor. Revizora bira skupština akcionara, na rok utvrđen statutom, koji ne može biti duži od jedne godine.
(2) Akcionari koji posjeduju najmanje jednu desetinu akcionarskog kapitala imaju pravo predlaganja kandidata za revizora društva.
(3) Odlukom skupštine akcionara, koja se donosi većinom glasova, društvo može raskinuti ugovor sa revizorom prije isteka ugovorenog roka. Obavještenje o sazivanju skupštine akcionara dostavlja se 30 dana prije dana njenog održavanja. U roku od sedam dana od dana donošenja odluke o raskidanju ugovora sa revizorom, društvo dostavlja tu odluku CRPS-a.
(4) Revizor može raskinuti ugovor prije isteka ugovorenog roka uz dostavljanje pisanog obavještenja društvu o raskidu ugovora.
(5) Obavještenje o raskidu ugovora sadrži izjavu da se ugovor ne raskida iz razloga o kojima se moraju obavijestiti akcionari ili povjerioci ili sličnih razloga. Revizor je dužan da, u roku od sedam dana od dana dostavljanja obavještenja o raskidu ugovora društvu, dostaviti kopiju obavještenja CRPS-a.
(6) Ako obavještenje o raskidu ugovora sadrži izjavu da se ugovor raskida zbog okolnosti o kojima se moraju obavijestiti akcionari ili povjerioci, društvo je dužno da, u roku od sedam dana od dana prijema obavještenja, dostavi kopiju obavještenja svakom licu koje ima pravo da dobije kopije finansijskih izvještaja. Ako obavještenje sadrži izjavu o okolnostima o kojima se moraju obavijestiti akcionari ili povjerioci, revizor može zahtijevati sazivanje skupštine akcionara da bi obrazložio te okolnosti. Odbor direktora je dužan da sazove skupštinu u roku od 28 dana od dana prijema obavještenja.
(7) Revizor može pripremiti dodatni pisani izvještaj koji je odbor direktora dužan da dostavi (skupštini), na propisan način, a taj izvještaj se razmatra na sazvanoj skupštini ili na sljedećoj skupštini zavisno od slučaja.
(8) Revizor je dužan da izvrši reviziju godišnjih finansijskih izvještaja društva u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i da o toj reviziji podnese izvještaj skupštini akcionara.
(9) Izvod iz izvještaja revizora pročitaće se na godišnjoj skupštini akcionara i biće dostupan za uvid svim akcionarima na toj skupštini.
(10) Revizor ima pravo uvida u sve poslovne knjige društva u ugovoreno vrijeme i ima pravo da zahtijeva od članova odbora direktora i menadžmenta društva da bude upoznat sa svim podacima i objašnjenjima o kojima oni imaju saznanje ili ih mogu pribaviti, a koji su mu potrebni da sačini izvještaj.
Evidencija i dokumentacija
Član 48
(1) Društvo u svom sjedištu vodi sljedeću evidenciju i dokumentaciju:
1) knjigu zapisnika koja sadrži:
a) zapisnike sa svih sjednica odbora direktora ili tijela koja je formirao odbor;
b) zapisnike sa svih skupština akcionara;
c) zapisnike sa skupština akcionara određenih klasa akcija;
2) knjigovodstvo koje se, u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima, vodi stalno i koje:
a) tačno evidentira i objašnjava materijalne transakcije društva;
b) omogućava da se ustanovi finansijska pozicija društva sa prihvatljivom tačnošću;
c) omogućava članovima odbora direktora da osiguraju da su finansijski izvještaji saglasni sa odredbama ovog zakona;
d) omogućava da se bez odlaganja i na odgovarajući način izvrši revizija računovodstva društva;
3) kopiju svakog instrumenta kojim se uspostavlja ili evidentira neki pravni teret na imovini društva;
4) spisak akcionara (CDA);
5) spisak članova odbora direktora;
6) evidenciju o akcijama društva koje posjeduju članovi odbora direktora i izvršni direktor društva;
7) spisak vlasnika obveznica koje je emitovalo društvo;
8) spisak ugovora koje su sa društvom zaključili članovi odbora direktora, odnosno ugovora u kojima oni imaju interes.
(2) Izvodi iz registra koje vodi Centralna Depozitarna Agencija su valjani dokazi o postojanju spiska akcionara ili spiska vlasnika obveznica koje je emitovalo društvo.
GLAVA 5 - KAPITAL DRUŠTVA
Struktura kapitala
Član 49
Struktura i djelovi kapitala utvrđeni su međunarodnim računovodstvenim standardima koje objavljuje Međunarodni komitet za računovodstvene standarde (IASC).
Sticanje imovine od osnivača ili akcionara
Član 50
Za svako predloženo sticanje imovine od osnivača ili akcionara društva, u roku od dvije godine od dana registracije društva, a za koje je predloženo plaćanje iznosa većeg od jedne desetine akcionarskog kapitala, moraju biti ispunjeni sljedeći uslovi:
1) sticanje mora biti ispitano na način propisan članom 52 ovog zakona;
2) izvještaj procjenjivača dostavlja se skupštini akcionara, a skupština akcionara odlučuje dvotrećinskom većinom akcija čiji su vlasnici lično prisutni ili preko punomoćnika, odnosno koji su glasali putem glasačkih listića da li će prihvatiti transakciju;
3) u slučaju spora, akcionar ima pravo da podnese tužbu sudu, u skladu sa članom 30 stav 5 ovog zakona;
4) izvještaj procjenjivača dostavlja se u CRPS-a.
Procjena nenovčanog uloga
Član 51
(1) Nenovčani ulozi procjenjuju se od strane jednog ili više ovlašćenih nezavisnih procjenjivača. Procjenjivač može biti fizičko lice, pravno lice ili firma (ortakluk ili komanditno društvo).
(2) Procjena se vrši prije prihvatanja nenovčanog uloga od strane skupštine akcionara.
(3) Izvještaj o procjeni sadrži:
1) ime ili naziv vlasnika imovine;
2) opis svakog dijela imovine koja se procjenjuje;
3) opis metoda procjene koje se primjenjuju;
4) izjavu da vrijednost imovine predložene u izvještaju odgovara broju i početnoj cijeni akcija koje se izdaju ulagaču.
(4) Odlukom skupštine akcionara o prihvatanju nenovčanog uloga utvrđuje se broj akcija koje se izdaju za taj ulog, ime l